WELL Blog
Işık, algı ve mekân deneyimi üzerine notlar
Okullarda Aydınlatma ile Öğrencilerin Refahı ve Öğrenme Hızı İyileştirebilir mi?
Eğitim Kurumlarında Aydınlatmanın Önemi
Okullarda aydınlatma tasarımı, öğrenme performansını, görsel konforu ve öğrenci sağlığını doğrudan etkileyen kritik bir tasarım unsurudur. Sadece görmeyi sağlayan bir ışık sistemi değil; biyolojik ritmi destekleyen, dikkat süresini artıran ve eğitim ortamını daha verimli kılan bütüncül bir yaklaşımdır
Oysa kaliteli aydınlatma, öğrencilerin öğrenme sürecini doğrudan etkileyebilir ve başarılarını artırabilir. İdeal bir ışık kurgusu; öğrencilerin derse daha fazla katılım göstermesini, konuları daha derinlemesine anlamasını ve öğrenme sürecinin iyileşmesini sağlar. Bu nedenle okullarda aydınlatma tasarımı, yalnızca teknik değil aynı zamanda pedagojik bir konudur.
Öğrenci Performansı ve Işık İlişkisi
Aydınlatma tasarım süreçlerinde kaliteli aydınlatma söz konusu olduğunda, çoğunlukla yalnızca aydınlık düzeyi ve standart bir renk sıcaklığı akla gelmektedir. Birçok projede olduğu gibi, maalesef eğitim kurumlarında da aydınlatmanın yalnızca görmeyi sağlayan bir unsur olarak değerlendirildiğini; kullanılan aydınlatma armatürlerinin öğrenci ve eğitim personelinin görsel konforu, fiziksel ve psikolojik sağlığı ile eğitimin verimliliği üzerindeki etkilerinin yeterince dikkate alınmadığını gözlemlemekteyiz.
Halbuki öğrenci ve eğitim personelinin fiziksel ve biyolojik sağlığını etkileyen birçok farklı parametre bulunmaktadır. Bu faktörleri şu şekilde özetleyebiliriz:
Işık Şiddeti ve Biyolojik Ritim
Görsel konforun sağlanması ve eğitim materyallerinin net şekilde görüntülenebilmesi için ihtiyaç duyulan minimum aydınlık düzeyleri standartlarda belirtilmiştir. Ancak sirkadiyen ritme uyumlu bir sistemde, aydınlık düzeyleri günün saatlerine ve yapılan faaliyetlere göre değişkenlik göstermelidir.
Sabah saatlerinde daha uyarıcı seviyelerde aydınlatma tercih edilirken, günün ilerleyen saatlerinde daha dengeli senaryolar uygulanması öğrencilerin biyolojik ritmini destekler. Bu yaklaşım, çağdaş eğitim kurumlarında aydınlatma anlayışının temelini oluşturmaktadır.
Renk Sıcaklıklarının Psikolojik Etkileri
Renk sıcaklığı söz konusu olduğunda, konsantrasyon süresini uzattığı ve odaklanmayı artırdığı için genellikle soğuk ışık tonlarının tercih edildiği görülmektedir. Ancak uzun süreli soğuk ışık maruziyeti anksiyete düzeyini artırarak çeşitli psikolojik sorunlara yol açabilir. Özellikle öğleden sonra ve akşam saatlerinde yüksek renk sıcaklıklarına maruz kalmak, uyku düzenini olumsuz etkileyebilmektedir.
Sıcak ışık ise sakinlik ve dinginlik sağlarken; aşırı kullanımı durumunda uyuşukluk ve dikkat dağınıklığına neden olabilir. Bu nedenle sabit bir renk sıcaklığı yerine dinamik sistemler önerilmektedir.
Tunable white sistemler ile gün ışığının doğal döngüsü taklit edilerek konsantrasyon süresinin uzaması ve daha sağlıklı aydınlatılmış mekânlar oluşturulması hedeflenmektedir. Beyaz ışığın yanı sıra, doğru zamanda ve kontrollü dozda kullanılan mavi dalga boyunun da eğitim verimliliğini artırabildiği bilinmektedir.
Renksel Geriverim ve Doğal Işık
Renksel geriverim (CRI), renklerin ışık altında ne kadar gerçeğe yakın algılandığını ifade eder. Özellikle resim ve görsel sanatlar gibi uygulamalı derslerin yürütüldüğü atölyelerde yüksek CRI değerine sahip armatürler tercih edilmelidir.
Bunun yanı sıra, öğrenci ve personelin kendilerini doğal ışığa en yakın atmosferde hissetmeleri motivasyon açısından önemlidir. Gün ışığı ile uyumlu bir iç mekân aydınlatması, psikolojik konforu destekler.
Flicker ve Sağlık Üzerindeki Etkileri
Flicker, armatürlerin alternatif akımı doğru akıma çevirirken oluşturduğu titreşimdir. Bu etki, cep telefonu ile çekilen videolarda ışığın hızlı yanıp sönmesi şeklinde gözlemlenebilir.
Flicker’ın; epilepsi krizlerini tetikleyebildiği, migren ve dikkat dağınıklığı gibi sağlık problemlerine neden olabildiği bilinmektedir. Bu nedenle projelerimizde kullanılan armatürlerin flicker free olmasına ve güncel IEEE standartlarına uyumlu olmasına dikkat etmekteyiz.
Standart referansları:
- IEEE 1789-2015
- IEEE 1453
Kamaşma ve Görsel Konfor
Birçoğumuz okul sıralarında ışıklar açıldığında tahtanın parlamasından ve yazıların net görülememesinden şikayet etmişizdir. Kamaşma kontrolü, öğrencilerin görsel konforunu ve konsantrasyonunu doğrudan etkileyen önemli bir parametredir.
Kamaşmanın ve istenmeyen yansımaların önüne geçebilmek için armatür seçimi, yerleşimi ve optik kontrol titizlikle planlanmalıdır.şturulabilir.u ve dengeli bir öğrenme ortamı oluşturulabilir.
Fotobiyolojik Güvenlik
Görünür beyaz ışığın yanı sıra, ultraviyole ve kızılötesi gibi zararlı ışınlar yayma potansiyeli bulunan armatürler göz ve cilt sağlığı açısından risk oluşturabilir.
Bu riskleri bertaraf etmek için TS EN 62471 standardına göre risksiz grupta yer alan aydınlatma armatürleri tercih edilmelidir.
Ultraviyole – Beyaz Işık – Kızılötesi
Enerji Verimliliği ve Sürdürülebilirlik
Eğitim kurumlarında görsel konfor sağlarken aynı zamanda işletme maliyetlerini de göz önünde bulundurmak gerekir. Başarılı bir okullarda aydınlatma tasarımı sürecinde enerji verimliliği temel kriterlerden biridir.
Lumen/Watt değeri, yani armatürün birim enerji başına ürettiği ışık miktarı, teknik şartnamelerimizin en önemli kalemlerinden biridir. Yüksek verimli LED sistemler sayesinde hem enerji tüketimi azaltılır hem de sürdürülebilir çözümler geliştirilir.
Sonuç
Eğitim kurumlarında aydınlatma kalitesi göz ardı edilmemeli; tüm teknik ve biyolojik parametreler birlikte değerlendirilmelidir. Öğrenci başarısını artırmak ve sağlıklı bir öğrenme ortamı oluşturmak için doğru planlanmış bir aydınlatma sistemi kritik öneme sahiptir.
Başarılı bir eğitim deneyimi için aydınlatma konusuna gereken önemin verilmesi kaçınılmazdır.
Zamandan ve Bütçeden Tasarruf Edin
On altı yılı aşkın aydınlatma tasarım deneyimimiz ve sürekli takip ettiğimiz sektörel bilgi birikimimiz ile okul ve eğitim kurumları projelerinize görsel değer katarken, zamandan ve proje bütçesinden tasarruf etmenizi sağlıyoruz.
Aydınlatma Tasarım ve Danışmanlık hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Okullarda aydınlatma tasarımı neden önemlidir?
Okullarda aydınlatma tasarımı, öğrencilerin dikkat süresi, görsel konforu ve öğrenme performansı üzerinde doğrudan etkilidir. Doğru planlanmış bir ışık sistemi; göz yorgunluğunu azaltır, odaklanmayı destekler ve daha verimli bir eğitim ortamı oluşturur.
Sınıf aydınlatmasında ideal ışık seviyesi kaç lux olmalıdır?
Sınıf ortamlarında genel aydınlatma için genellikle 300–500 lux aralığı önerilir. Ancak, her etkinlik ve yaş grubunun farklı ihtiyaçları olabilir. Önemli olan yalnızca lux seviyesi değil, homojen dağılım ve parlamanın kontrolüdür.
İnsan odaklı aydınlatma eğitim ortamlarında nasıl uygulanır?
İnsan odaklı aydınlatma, günün saatine göre renk sıcaklığı ve ışık seviyesini ayarlayarak biyolojik ritmi destekler. Sabah saatlerinde daha uyarıcı, günün ilerleyen saatlerinde daha dengeli ışık senaryoları kullanılarak öğrencilerin odaklanması ve konforu artırılabilir.
Kaynaklar ve Standartlar
Doğru planlanan ışık, yalnızca mekânı değil; deneyimi de dönüştürür.
Okul ve eğitim kurumları projeleriniz için ergonomik ve insan odaklı aydınlatma tasarımı ve danışmanlığı konusunda bizimle iletişime geçin. .
Projelerinize Işıkla Değer Katalım!
WELL Lighting Design, insan odaklı, sürdürülebilir ve mekanların karakterini güçlendiren aydınlatma tasarım projeleri geliştirir.
Projelerinize değer katmak için bizimle iletişime geçin.
well@well-lighting.com
+90 555 239 82 83
Cumhuriyet Mah. Vatan Cd. No: 7 Çekmeköy / İstanbul
BİZİ TAKİP EDİN!
© 2026 WELL Lighting Design