WELL Blog
Işık, algı ve mekân deneyimi üzerine notlar
Aarhus Üniversitesi Hastanesi’nde Ergonomik Aydınlatma

Endoskopik cerrahiler hastalar açısından birçok avantaj sağlasa da, saatlerce ekran başında çalışan cerrahlar için fiziksel olarak oldukça zorlu olabilir. Uzun operasyon süreleri boyunca odaklanmayı sürdürmek, hem bedensel hem de görsel yorgunluğu beraberinde getirir.
Bu nedenle İskandinavya’da giderek daha fazla hastane, ameliyathanelerinde ergonomik aydınlatma sistemlerini tercih etmeye başladı. Bu yaklaşım; göz yorgunluğunu azaltmayı, cerrahi performansı desteklemeyi ve hasta güvenliğini artırmayı hedefliyor.
Aarhus Üniversitesi Hastanesi’nde Ergonomik Aydınlatma Uygulaması
Aarhus Üniversitesi Hastanesi’nde bu sistemin kullanıldığı yaklaşık 100 farklı oda bulunuyor. Bu odalardan biri, hem endoskopik hem de açık jinekolojik ameliyatların gerçekleştirildiği bir ameliyathane.
Kurulan ergonomik aydınlatma sistemi, steril alanda dokunmatik ekranlı bir arayüz ile kontrol edilebiliyor ve en son LED teknolojisi ile çalışıyor.
Ameliyathanede görev yapan Dr. Mikkel Seyer-Hansen deneyimini şöyle aktarıyor:
“Ameliyathanelerde saatler harcıyoruz, bu nedenle aydınlatma kalitesi bizim için çok önemli. Yeni kurulan bu aydınlatmalar altında kendimi daha az yorgun hissediyorum ve gözlerim çok daha az yoruluyor.”

Kırmızı ve Yeşil Işığın Kombinasyonu
Bu ergonomik aydınlatma yaklaşımı, ekran kullanılan alanlar için özel olarak tasarlanmış zonlara ayrılmış bir ışık düzeni içeriyor. Yeşil, kırmızı ve beyaz ışığın dengeli kombinasyonu sayesinde ameliyathane içinde farklı işlevler için optimize edilmiş alanlar oluşturuluyor.
Dr. Seyer-Hansen bu kontrastı şu sözlerle açıklıyor:
“Kırmızı ve yeşil ışık arasındaki kontrastlar çok hoş ve belirgin.”
Ekranın arkasına konumlandırılan yeşil ışık, yansımayı minimuma indirerek görüş kalitesini artırıyor. Kırmızı ambiyans ışığı ise kamaşmayı azaltıyor ve cerrahlar ile hemşireler için ekipman kullanımını kolaylaştırıyor.
Anestezi alanında ise ilaç hazırlama ve hasta gözlemi için yüksek kaliteli beyaz ışık kullanılıyor.
Dr. Seyer-Hansen’e göre bu renkli ışık sistemi tüm ameliyathane ekibi üzerinde olumlu bir etki yaratmış:
“Hemşireler artık aletleri daha kolay bulabiliyor ve bu da onlar için daha güvenli bir çalışma ortamı sağlıyor.”
Uzun Süreli Operasyonlarda Performans
Skejby Hastanesi’ndeki ekip yılda yaklaşık 400 ameliyat gerçekleştiriyor. Operasyonlar genellikle karmaşık endoskopik prosedürlerden oluşuyor ve 1 ila 4 saat arasında sürüyor.
Dr. Seyer-Hansen bu süreci şöyle anlatıyor:
“Haftada dört gün, 2–3 hastayı ameliyat ediyoruz. Farklı pozisyonlarda çalışmak ve hassas hareketler yapmak zorundayız. Bu oldukça yorucu olabiliyor. Bu noktada doğru ışık koşulları bizim için son derece önemli.”
Görsel kontrastın yetersiz olduğu durumlarda odaklanmanın zorlaştığını ve performans düşüşünün hızlandığını belirtiyor:
“Uzun ameliyatlar sırasında genellikle üç saat sonra performansımızda düşüş hissediyoruz. Ancak göz yorgunluğunu önleyebilirsem işler benim için biraz daha kolaylaşıyor. Ameliyat sırasında yeşil ışığın farkına varmıyorum, ama ameliyat bittiğinde kendimi daha dinç hissediyorum.”

Ameliyathanede Kullanılan Aydınlatma Senaryoları
Skejby’deki jinekolojik ameliyathanede farklı operasyon türleri için özel senaryolar bulunuyor:
Bu senaryolar, farklı cerrahi ihtiyaçlara göre hızlı geçiş imkânı sağlıyor ve operasyon süresince optimum ışık koşullarının korunmasına yardımcı oluyor.
Sonuç
Sağlık yapılarında doğru planlanmış ergonomik aydınlatma, yalnızca görsel konfor sağlamaz; cerrahi performansı, ekip koordinasyonunu ve hasta güvenliğini doğrudan etkiler.
Aarhus Üniversitesi Hastanesi örneği, ameliyathanelerde uygulanan bu yaklaşımın uzun süreli operasyonlarda yorgunluğu azaltabileceğini göstermektedir.
Doğru planlanan ışık, yalnızca mekânı değil; deneyimi de dönüştürür.
Sağlık projeleriniz için ergonomik ve insan odaklı aydınlatma yaklaşımı hakkında daha fazla bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz .
Projelerinize Işıkla Değer Katalım!
© 2026 WELL Lighting Design
